თემატური სადღეგრძელოების ტრადიცია და დისკუსია ქართული სუფრის ფესვების შესახებ
| creativework.keywords | თემატური სადღეგრძელო, სუფრა, ანთროპოლოგია, ფსიქოკულტურული თავისებურებანი, Thematic toasting, Sufra, Anthropology, Psycho-cultural characteristics | |
| dc.contributor.author | ყიფიანი, გიორგი / Kipiani, Giorgi | |
| dc.date.accessioned | 2024-11-28T11:39:24Z | |
| dc.date.available | 2024-11-28T11:39:24Z | |
| dc.date.issued | 2024 | |
| dc.description.abstract | სტატიის მიზანია განხილულ იქნეს მტკიცებულებანი, რომლებიც უარყოფს ანთროპოლოგიურ მიმოხილვებში უკვე ფართოდ გავრცელებულ ჰიპოთეზას, რომლის მიხედვით ქართული სუფრა მე-19 საუკუნემდე ხასიათდება როგორც არაცივილიზებული და უკულტურო მატერიალური მოხმარების პრაქტიკა - მთვრალი ორგია და ამდენად, ქართული სუფრა საფავიდური ირანის გავლენით არის ჩამოყალიბებული (Manning, 2014, Tuite, 2021). ამ პიპოთეზის ავტორები მხოლოდ რამდენიმე ისტორიული წყაროზე დაყრდნობით თვლიან, რომ საქართველოში არ არის თემატური სადღეგრძელოების აღწერილობა მე-19 საუკუნემდე, არ არსებობდა სუფრის გამოკვეთილი წესი, ამიტომ თანამედროვე მრავალსადღეგრძელოიანი ქართული სუფრა წარმოადგენს „გამოგონილ“ ტრადიციას. მათი აზრით, სუფრა ხდება კულტურული და სულიერების სივრცე მხოლოდ თემატური სადღეგრძელოების შემოღების შემდეგ რუსული (ევროპული) ლიტერატურის მიბაძვით (Ram, 2018); საბოლოოდ სუფრის ქართული ტრადიცია ცივილიზებულ სახეს იღებს და ვრცელდება საბჭოთა პერიოდში და ამდენად, ქართული სუფრა საბჭოთა ტრადიციას უფრო წარმოადგენს (Muelfried, 2018). სტატიაში წარმოდგენილია ჯორჯიო ინტერიანოს, ჯოვანი და ლუკას, ქრისტეფორო კასტელის, ვოლკონსკისა და ხვატოვის მე-15-17 საუკუნის ჩანაწერებისა და თეიმურაზ მეორის პოემის მიმოხილვა, რომელიც ადასტურებს თემატური სადღეგრძელოების გამოკვეთილი წესის არსებობას საქართველოში და ტრადიციული სუფრის ცერემონიის უპირატესად რელიგიურ კონტექსტს. მე-16-17 საუკუნეების ისტორიული წყაროების ანთროპოლოგიური ანალიზი აჩვენებს ფსიქოკულტურულ და ტიპოლოგიურ სხვაობებს საქართველოსა და საფავიდურ ირანის სუფრის ტრადიციებს შორის. ალკოჰოლის მოხმარების წესის მიხედვით საქართველო შეიძლება განისაზღვროს როგორც „ღვინის“ , „სველი“კულტურა, სადაც სმა სასურველია, მაგრამ დათრობა აკრძალული. ასეთ კულტურებში ალკოჰოლის მიღების ღირებულებები და სანქციები კარგად არის ჩამოყალიბებული, ალკოჰოლიზმი დაბალია, როდესაც სპარსეთში ალკოჰოლიზმი ელიტაში ხშირი იყო. მოგზაურთა ჩანაწერებში სადღეგრძელოს რიტუალის აღწერილობანი ასევე ადასტურებს ტრადიციული სუფრის სულიერ, ქრისტიანულ ხასიათს საქართველოში. The purpose of the article is to discuss the evidence that refutes the already widespread hypothesis in anthropological research, according to which the Georgian Feast - Supra until the 19th century was characterized as an uncivilized and uncultured practice of material consumption - a drunken orgy, and thus the Georgian Supra was formed under the influence of Safavid Iran (Manning, 2014, Tuite, 2022). The authors of this hypothesis believe, based on only a few historical sources, that there is no mention of thematic toasts until the 19th century, so there was no set rule of the Supra and the modern multi-toast Georgian Supra is an "invented" tradition. According to this authors, the Supra becomes cultural and spiritual domain only after the introduction of thematic toasts, borrowed from Russian (European) literature (Ram, 2018); finally, the Georgian Supra tradition takes a civilized form and spreads during Soviet period; thus, the Georgian Supra is more Soviet tradition than authentic Georgian one (Muelfried, 2018). The article presents a review of the 15th-17th century travelogues by Giorgio Interiano, Giovanni da Luca, Christophoro Castelli, Volkonsky and Khvatov and a poem by Teimuraz II, which confirm the existence of a distinct rule of thematic toasting in Georgia and mainly religious context of the traditional Supra ceremony. Anthropological analysis of historical sources of the 16th-17th centuries reveals psychocultural and typological differences between the feasting traditions of Georgia and Safavid Iran. According to the rules of alcohol consumption, Georgia can be defined as a "wine" and "wet" culture, where drinking is desirable, but intoxication is prohibited. In such cultures, the values and sanctions of alcohol consumption are well established, alcoholism is low, whereas in Persia alcoholism was common among the elite. The descriptions of the toasting ritual in travelogues also confirm the predominantly spiritual, Christian character of the traditional Supra in Georgia. | |
| dc.identifier.citation | მე-4 საერთაშორისო ქართველოლოგიური კონგრესის მასალები, 2024, გვ182-184 / Abbstracts of IV International Kartvelological Congress, 2024, Tbilisi, pp.182-184 | |
| dc.identifier.uri | https://dspace.tsu.ge/handle/123456789/2568 | |
| dc.language.iso | other | |
| dc.title | თემატური სადღეგრძელოების ტრადიცია და დისკუსია ქართული სუფრის ფესვების შესახებ | |
| dc.title.alternative | Thematic Toasting Tradition and Debate on the Roots of Georgian Supra | |
| dc.type | Article |